Νιόκαστρο – Πύλος: οθωμανική αρχιτεκτονική, πλούσια ιστορία – Μυθική Πελοπόννησος

Νιόκαστρο – Πύλος: οθωμανική αρχιτεκτονική, πλούσια ιστορία

Κοντά στην είσοδο του λιμανιού της Πύλου θα συναντήσεις το Νιόκαστρο, ή αλλιώς Νέο Ναβαρίνο, το οποίο στέκεται ως άγρυπνος φρουρός προφυλάσσοντας την περιοχή  στην πλευρά της θάλασσας. Όπως μαρτυρούν και αρκετά στοιχεία της κατασκευής του, το Νιόκαστρο είναι οθωμανική δημιουργία· ξεκίνησε να χτίζεται κάπου μετά το 1573, ύστερα από την ήττα των Τούρκων στη ναυμαχία της Ναυπάκτου δύο χρόνια νωρίτερα.

Το Νιόκαστρο ονομάστηκε έτσι για να διαχωρίζεται από το Παλαιόκαστρο ή Παλαιό Ναβαρίνο, που ήταν δημιούργημα των Φράγκων και δέσποζε στο παλιό λιμάνι. Όπως όλα σχεδόν τα κάστρα της ευρύτερης περιοχής που ανήκουν χονδρικά στην ίδια περίοδο, έτσι και το Νιόκαστρο υπήρξε μάρτυρας πολλαπλών επελάσεων από διάφορους φιλόδοξους κατακτητές (Ενετοί, Τούρκοι, Ρώσοι), οι οποίοι άφησαν το σημάδι τους και στους διάφορους χώρους του. Για σύντομο διάστημα το κατέλαβαν οι Έλληνες στη διάρκεια της Επανάστασης, αλλά δεν κατάφεραν να το κρατήσουν για πολύ.

Παρά τις ταλαιπωρίες που υπέστη ανά τους αιώνες, το Νιόκαστρο εξακολουθεί να είναι από τα ομορφότερα και πιο καλοδιατηρημένα κάστρα του ελλαδικού χώρου.

Το Νιόκαστρο, εντυπωσιακό φρούριο στον όρμο του Ναβαρίνου, χτίστηκε από τους Οθωμανούς το 1573 προκειμένου να ελέγχουν τη νότια είσοδο του όρμου του Ναβαρίνου, εφόσον η βόρεια πλευρά (Στενό Συκιάς ή αλλιώς Φάλτσα Μπούκα) και το λιμάνι της ήταν αδύνατον να χρησιμοποιηθούν λόγω προσχώσεων.

Οι Οθωμανοί το διατήρησαν υπό την κυριαρχία τους μέχρι το 1686, έπειτα πέρασε στα χέρια των Ενετών υπό τον στρατηγό Μοροζίνι, μέχρι το 1715 όπου επανακαταλήφθηκε από τους Τούρκους. Το 1816 το κατέλαβε ο Ιμπραήμ πασάς με το στρατό του, ενώ το 1828 το απελευθέρωσε ο Γάλλος στρατηγός Μαιζόν. Στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε, για να χρησιμοποιηθεί ξανά κατά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς, οι οποίοι το μετέτρεψαν σε ορμητήριο των επιχειρήσεών τους. Μετά το τέλος του πολέμου χρησιμοποιήθηκε για λίγο καιρό ως φυλακή, μέχρι που παραδόθηκε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία. Το πέρασμα όλων αυτών των κατακτητών φυσικά και άφησε το στίγμα του στο φρούριο, το οποίο δέχθηκε πολλές αλλαγές, προσθήκες και γενικότερες παρεμβάσεις.

Το Νιόκαστρο, όπως θα δεις, χωρίζεται σε δύο τμήματα: Το Κάτω Κάστρο, που είναι και το μεγαλύτερο τμήμα, έκτασης 80 περίπου στρεμμάτων, και το Επάνω Κάστρο, το οποίο περιλαμβάνει ισχυρές επάλξεις και προμαχώνες. Το φρούριο σήμερα αποτελείται από την εξαγωνική ακρόπολη και το προτείχισμά της – η οποία δημιουργήθηκε την περίοδο της ενετικής κατοχής και προσφέρει εξαιρετική θέα προς το νησάκι της Σφακτηρίας –, οχυρωματικό περίβολο, τέσσερις κυλινδρικούς πύργους και δύο προμαχώνες, τον δυτικό (τον λεγόμενο «Έβδομο», λίγο προγενέστερο από την υπόλοιπη οχύρωση, που ελέγχει την είσοδο του όρμου) και τον βόρειο (του «Τζαφέρ Πασά» ή της «Σάντα Μάουρα», που ελέγχει το λιμάνι).

Από τα κτίρια εντός των τειχών ελάχιστα σώζονται ακέραια. Ένα από αυτά είναι ο γοτθικού ρυθμού Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, ο οποίος χτίστηκε από τους Φράγκους, αργότερα μετατράπηκε σε τζαμί και ξαναέγινε χριστιανικός ναός. Σημαντικό είναι επίσης το κτίριο του στρατηγού Μαιζόν, το οποίο σήμερα φιλοξενεί γραφεία, ενώ εντός σύντομου χρονικού διαστήματος πρόκειται να φιλοξενήσει και το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύλου. Έτσι σιγά σιγά το Νιόκαστρο αναπτύσσεται σε έναν πολιτιστικό πολυχώρο, ιδιαίτερης σημασίας για την ιστορία της περιοχής.

0