Αγώνες στη Νεμέα – Η αρχαία γιορτή που αναβιώνει κάθε 4 χρόνια – Μυθική Πελοπόννησος

Αγώνες στη Νεμέα – Η αρχαία γιορτή που αναβιώνει κάθε 4 χρόνια

Αν βρεθείς στη Νεμέα την κατάλληλη περίοδο, θα έχεις μία μοναδική συνάντηση με την ιστορία, αφού θα παρακολουθήσεις από κοντά, τους περιβόητους Αγώνες της Νεμέας, ένα έθιμο που κρατάει από την εποχή των προγόνων μας.

Οι αρχαίοι Έλληνες γιόρταζαν τους αγώνες στη Νεμέα ως μέρος του κύκλου των εορτών στους Δελφούς, στην Ισθμία και στην Ολυμπία. Για κάποιες μέρες, κάθε χρόνο μια ιερή εκεχειρία σταματούσε κάθε εχθροπραξία.

Όλοι, Σπαρτιάτες και Αθηναίοι, Κορίνθιοι και Αργείτες, Μακεδόνες και Κρήτες, συγκεντρώνονταν εκεί. Ο Σύλλογος για την Αναβίωση των Νεμέων Αγώνων, που σήμερα αριθμεί εκατοντάδες μέλη παγκοσμίως, ιδρύθηκε με την επιθυμία, κάθε άνθρωπος – ανεξάρτητα από εθνικότητα, γλώσσα, θρησκεία, γένος και ηλικία – να λάβει μέρος σε μια διεθνή αθλητική συνάντηση. Κάθε τέσσερα χρόνια, εδώ και 16 χρόνια λοιπόν η Νεμέα, ξαναζεί μέρες δοξασμένες, το 1996, το 2000, tο 2004, το 2008 και το 2012. Περισσότεροι από 3000 άνθρωποι από 45 διαφορετικές χώρες, ηλικίας από 6 έως 96 ετών, βάδισαν στα βήματα των αρχαίων.

Οι Αγώνες περιλαμβάνουν τρέξιμο εντός Σταδίου και εκτός στα «βήματα του Ηρακλή», όπως λέγεται ο αγώνας μεγάλης αποστάσεως. Δεν σημειώνονται ρεκόρ, ούτε απονέμονται μετάλλια, οικογένειες καθισμένες στις πλαγιές του σταδίου παίρνουν μέρος στον εορτασμό, τους αγώνες και τα δρώμενα, που τα συνοδεύουν μουσική και χορός.

Η ιδέα για την αναβίωση των Αγώνων γεννήθηκε εδώ και πολλά χρόνια, και άρχισε να παίρνει μορφή το Δεκέμβριο του 1994 όταν ιδρύθηκε ο Σύλλογος για την Αναβίωση των Νέμεων Αγώνων. Ύστερα από μια μακρά ιστορία προσπαθειών για την αποκάλυψη του αρχαίου Σταδίου της Νεμέας και την ολοκλήρωση των ανασκαφών, τον Ιούλιο του 1994, ο Στέφανος Μίλλερ, αρχαιολόγος, παρέδιδε το Στάδιο στον τότε Υπουργό Πολιτισμού, Θάνο Μικρούτσικο. Το αρχαίο Στάδιο επανερχόταν στη ζωή μετά από τόσους αιώνες, μπροστά σε 1500 θεατές. Οι Αγώνες αναβίωσαν.

Οι Νέμεοι Αγώνες έχουν δύο βασικές αρχές, πρέπει να είναι αυθεντικοί, δηλαδή όσο το δυνατόν πιο κοντά στο αρχαίο τελετουργικό και πρέπει να είναι ανοικτοί σε όλους, «αθλητές» και θεατές. Σκοπός είναι ο καθένας να μεταμορφωθεί σε «αρχαίο Έλληνα αθλητή», έστω για λίγα λεπτά.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν αγώνες δρόμου με τη χρήση του αρχαίου μηχανισμού εκκίνησης (ύσπληγας) εντός Σταδίου και έναν αγώνα δρόμου μεγάλης αποστάσεως, «στα βήματα του Ηρακλή».

Στην αρχαιότητα οι αθλητές προσέφεραν θυσία στο βωμό μπροστά από το Ναό του Δία και έδιναν τον όρκο τους και έμπαιναν στο Στάδιο. Οι σύγχρονοι αθλητές συγκεντρώνονται στα Αποδυτήρια, όπου χωρίζονται, κατά ηλικία και φύλο, σε ομάδες δώδεκα ατόμων. Εδώ θα βρείτε κρεμασμένα μικρά πήλινα αγγεία (αρύβαλλοι) γεμάτοι με λάδι ελιάς. Ως συμμετέχοντες δεν είστε υποχρεωμένοι να χρησιμοποιήσετε το λάδι αυτό, ούτε φυσικά να αγωνιστείτε γυμνοί, όπως στην αρχαιότητα. Στους αθλητές δίνεται ένα κουτί για να προσωπικά τους αντικείμενα, το οποίο στη συνέχεια παραλαμβάνει ο «δούλος» για φύλαξη, ένας χιτώνας και μια ζώνη. Όταν είστε έτοιμοι, στο χώρο θα έρθει ο Ελλανοδίκης (Κριτής), ντυμένος με μαύρο ιμάτιο, σύμβολο πένθους για το μικρό Οφέλτη, προς τιμήν του οποίου ιδρύθηκαν οι Αγώνες στην αρχαιότητα. Στα χέρια του θα κρατά μια βέργα από ελιά με την οποία θα ραβδίζει όποιον κάνει παράβαση ή δεν υπακούσει στις εντολές του – όπως συνέβαινε στην αρχαία Ελλάδα. Ο Ελλανοδίκης καλεί την ομάδα. Θα μεταβείτε στο διάδρομο προς την κρυπτή είσοδο (στοά) και εκεί θα σας εκφωνήσει τον όρκο και στη συνέχεια θα διασχίσετε την μήκους 36 μέτρων αρχαία στοά. Την πορεία σας προς το Στάδιο συνοδεύουν οι αθλητές των προηγούμενων 2.320 χρόνων, με τις επιγραφές που έχουν σκαλίσει στους τοίχους της στοάς να ηχούν πίσω σας. Όταν ο κήρυκας φωνάξει το όνομα σας πρέπει να τρέξετε στη γραμμή εκκίνησης. Θα τραβήξετε κλήρο για να μάθετε τη θέση στην οποία θα αγωνιστείτε.

Πρέπει να λάβεις θέση στη βαλβίδα, με τα δάκτυλα των ποδιών σου να βρίσκονται στο μπροστινό και το πίσω αυλάκι. Δεν έχει σημασία ποιο πόδι βρίσκεται που, πρέπει όμως και τα δύο να βρίσκονται εντός των αυλακώσεων. Ο αφέτης θα σας δώσει το σήμα εκκίνησης…

«πόδα παρά πόδα»…… «έτοιμοι»……… «άπιτε»……

Αν μάλιστα είσαι ο νικητής θα λάβει μια κορδέλα γύρω από το κεφάλι του και ένα κλάδο φοινικιάς, αν είστε εσείς αυτός ή αυτή, πρέπει να γνωρίζετε ότι η κορδέλα αυτή και το κλαδί θα σας συντροφεύει στο υπόλοιπο της διάρκειας των Αγώνων. Η νίκη είναι εφήμερη, σύμφωνα με τους αρχαίους, απολαύστε την όσο διαρκεί!

Πρώτος άθλος του Ηρακλή ήταν να σκοτώσει το λιοντάρι της Νεμέας και ο ήρωας αναγκάστηκε να παλέψει μαζί του σώμα με σώμα. Η διαδρομή στα «Βήματα του Ηρακλή» έχει μήκος 7,5 χιλιόμετρα και αρχίζει από το Ναό του Ηρακλέους, ακολουθεί έναν αγροτικό δρόμο ανάμεσα σε σιτοβολώνες, ελαιώνες και αμπελώνες, διασχίζει το σημερινό χωριό των Κλεωνών, με τον Ακροκόρινθο στο βάθος και μπαίνει στην κοιλάδα της Αρχαίας Νεμέας.

Με όλους τους αγωνισθέντες στον αρχαίο στίβο, η τελετή λήξης των σύγχρονων Νέμεων Αγώνων κλείνει με μια προσευχή στη Νεμεατική Γη και το σβήσιμο της φλόγας στο Βωμό.

Κατά τη διάρκεια των αγώνων πραγματοποιούνται και πολιτιστικά δρώμενα, στο χώρο του Σταδίου. Στην αρχαιότητα, το τελευταίο δρώμενο του προγράμματος των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν ένα νικητήριο συμπόσιο στο Πρυτανείον, δίπλα στην αιώνια φλόγα της θεάς Εστίας. Σήμερα ακολουθεί δεξίωση στην πλατεία της Αρχαίας Νεμέας.

Το «μετάλλιο» σου; Τα πονεμένα πόδια σου άγγιξαν την ίδια γη, που πριν 2.300 χρόνια έτρεχαν οι πρόγονοι σου. Ήρθες σε επαφή με το αρχαίο πνεύμα που ακόμα φέρει στα σπλάχνα της η Νεμέα.

0