Κάθε νομός ένα πέρασμα από την πραγματικότητα στον μύθο

Αρκαδία

Ο Νομός Αρκαδίας υπήρξε μια περιοχή – σύμβολο της βουκολικής ζωής, που ενέπνευσε μέχρι τους τελευταίους αιώνες συγγραφείς, ποιητές και καλλιτέχνες. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Πάνας, ο κατσικοπόδαρος γιος του Ερμή και θεός της γονιμότητας ήταν αρκαδικής καταγωγής και είχε δικό του ιερό στη Λυκόσουρα, όπου τους χρησμούς ερμήνευε η Νύμφη Ερατώ. Εδώ κυνηγούσε τη Σύριγγα, τη νεαρή κόρη του ποταμού Λάδωνα, που τρομαγμένη, ζήτησε από τον Δία να την σώσει και αυτός την μεταμόρφωσε σε καλαμιά. Μετανιωμένος ο Πάνας για το σπασμένο από τα χέρια του σώμα της ζηλεμένης, ένωσε τα καλάμια και έφτιαξε μια φλογέρα, που δεν εγκατέλειψε ποτέ και έμεινε μέχρι σήμερα να έχει το όνομά του, η γνωστή «σύριγξ του Πανός».

Ένας ακόμα μύθος θέλει να μεγαλώνει στην Αρκαδία η ξακουστή ηρωίδα Αταλάντη, που ανατράφηκε από αρκούδες και κυνηγούς. Όμορφη, σκληρή αλλά άφταστη στο κυνήγι, ήταν αυτή που κατάφερε το θανάσιμο κτύπημα στο περίφημο κυνήγι του Καλυδωνίου κάπρου, με το  τομάρι του να φυλάγεται στον ιερό ναό της  Αλέας Αθηνάς στην αρκαδική Τεγέα.

Αλλά ο πιο ιερός τόπος των Αρκάδων, ήταν το Λύκαιο όρος, όπου ο Δίας κεραυνοβόλησε το Λυκάωνα, γιο του Πελασγού. Λύκαιο σημαίνει εκείνο που φωτίζει, εκεί που έστησαν οι άνθρωποι τον βωμό του Δία για να τον εξευμενίσουν.

Σε αυτό το καθαρά ορεινό τοπίο, την Αρκαδία γεννήθηκαν οι μύθοι που προσωποποίησαν τη φύση, και τις εκφράσεις της.

Περνώντας από τον μύθο στην αρχαία ιστορία της, ο επισκέπτης θα θαυμάσει οικισμούς και μνημεία, όπως ο Αρχαιολογικός χώρος στην Αρχαία Γόρτυνα, ο Αρχαιολογικός Χώρος Αρχαίας Μαντίνειας, ο Αρχαιολογικός Χώρος Αρχαίας Τεγέας και το Αρχαιολογικό Μουσείο Λυκόσουρας με τον αρχαιολογικό χώρο αφιερωμένο στη Δέσποινα και την Έπαυλη του Ηρώδου του Αττικού. Εμβληματική όμως παρουσία ανάμεσα σε αυτά, ο Ναός Επικούριου Απόλλωνα που ήταν το πρώτο μνημείο της ελληνικής κλασικής αρχαιότητας, που συμπεριλήφθηκε στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Οι Αρκάδες αναφέρεται πως πήραν μέρος στον τρωικό πόλεμο, με αρχηγό τους τον βασιλιά της Τεγέας Αγαπήνορα και 60 πλοία. Αλλά η Αρκαδία δεν διαθέτει μόνο αρχαία μνημεία. Το Βυζάντιο και η Φραγκοκρατία έχουν αφήσει  πλήθος ερειπίων παλαιοχριστιανικών βασιλικών και εντυπωσιακά κάστρα (Κάστρο Άκοβας, Κάστρο Καρύταινας, Κάστρο Μουχλίου, Κάστρο Παραλίου Άστρους). Την περίοδο της Τουρκοκρατίας καταστράφηκαν σπουδαία βυζαντινά και μεταβυζαντινά μοναστήρια και ναοί. Πολλά όμως διασώθηκαν. Η Μονή Φιλοσόφου κοντά στη Δημητσάνα, η Μονή Καλτεζών στα σύνορα με τη Λακωνία, η Μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου κοντά στη Στεμνίτσα, η Νέα και η Παλιά Μονή Καλαμίου στον Ατσίλοχο, ο ναός Αγίου Ανδρέα στη Γόρτυνα, η Μονή Καλαμίου και πολλές άλλες, υπήρξαν πνευματικά κέντρα συσπείρωσης των Ελλήνων και εστίες διαφύλαξης της πίστης.

Η Αρκαδία παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανάλογα με το υψόμετρο και την απόσταση από τη θάλασσα. Με ψυχρό ηπειρωτικό κλίμα, δριμύ χειμώνα και συχνές χιονοπτώσεις στις ορεινές περιοχές, τα καιρικά φαινόμενα ευνοούν την ανάπτυξη χειμερινού τουρισμού και την προσέλευση πολλών επισκεπτών στο χιονοδρομικό κέντρο Μαινάλου που δεσπόζει στο κέντρο της Πελοποννήσου του νομού Αρκαδίας. Με εύκολη πρόσβαση και ομαλό δρόμο είναι σήμερα ένας ιδιαίτερα δημοφιλής προορισμός με τους 80.000 επισκέπτες ετησίως και εισιτήριο σε προσιτή σε όλους τιμή.

Τις πιο ζεστές περιόδους εδώ διοργανώνονται κι άλλες δραστηριότητες, όπως ορεινή ποδηλασία, αλεξίπτωτο πλαγιάς, πεζοπορίες κ.ά., με στόχο την πλήρη αξιοποίηση της όμορφης φύσης του Μαινάλου καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Η Αρκαδία έχει τέσσερα βασικά αστικά κέντρα: την Τρίπολη, έδρα της Περιφέρειας Πελοποννήσου, το Άστρος, το Λεωνίδιο και τη Μεγαλόπολη. Διαθέτει επίσης γραφικούς οικισμούς: τη πασίγνωστη Βυτίνα κοντά στο Χιονοδρομικό Κέντρο Μαινάλου με την εξαιρετική τουριστική υποδομή και τα υπέροχα τοπικά προϊόντα, τη Δημητσάνα με το Εκκλησιαστικό Μουσείο και το μοναδικό στο είδος του Μουσείο Υδροκίνησης, την Καρύταινα, την Καμενίτσα, το Λεβίδι, την Καστάνιτσα, τη Στεμνίτσα με τη μοναδική στην Ελλάδα Σχολή Αργυροχρυσοχοΐας και πολλούς άλλους.

Η Τρίπολη αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα της Αρκαδίας με πληθυσμό 46.910 κατοίκων και λειτουργεί ως βάση για περιήγηση στους κοντινούς ορεινούς οικισμούς. Στην πόλη υπάρχει το Αρχαιολογικό Μουσείο σε κτίριο του Ερνέστου Τσίλερ και  το Πολεμικό Μουσείο Τρίπολης, με κειμήλια και ενθύμια από τους αγώνες των Ελλήνων σε διάφορες φάσεις της νεώτερης ιστορίας.

Περνώντας στα παράλια της Αρκαδίας, ο επισκέπτης θα απολαύσει το Άστρος που βρίσκεται στο νοτιανατολικό τμήμα του νομού, σε μια πεδινή περιοχή κοντά στην ακτή του Αργολικού κόλπου,  44 χιλιόμετρα νοτιανατολικά της Τρίπολης με πληθυσμό 10.380 και σημαντική ιστορία. Στην πόλη δεσπόζει το Αρχαιολογικό Μουσείο με εκθέματα από την έπαυλη του Ηρώδου του Αττικού (2ος αιώνας μ.Χ.), που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το Παράλιο Άστρος, δίπλα στην ονομαστή Μονή της Λουκούς του 1117 μ.Χ.

Το Λεωνίδιο με τον επιβλητικό κόκκινο βράχο, είναι πεδινή κωμόπολη και παραδοσιακός οικισμός στο νοτιανατολικό τμήμα της Αρκαδίας, χτισμένο στις ακτές του Μυρτώου πελάγους κάτω από το όρος Πάρνωνα, απέχει 93 χιλιόμετρα από την Τρίπολη και 210 χιλιόμετρα από την Αθήνα.

Η Μεγαλόπολη των 11.030 κατοίκων είναι ημιορεινή κωμόπολη στο δυτικό τμήμα του νομού, 34 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Τρίπολης και είναι γνωστή λόγω του εργοστασίου της ΔΕΗ. Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν κυρίως αρχαιολογικοί χώροι και βυζαντινές εκκλησίες, αλλά και το Αρχαίο Θέατρο Μεγαλόπολης.

Ένας πολύ καλός τρόπος για να ανακαλύψει κανείς την Αρκαδία περνώντας από τον πολιτισμό στην υπέροχη φύση της, είναι ακολουθώντας φυσιολατρικές δραστηριότητες, όπως το mountainbike γύρω από την Τρίπολη και τα χωριά της καθώς και η πεζοπορία σε εύκολα ή πιο απαιτητικά μονοπάτια, το rafting, το kayak, το hydrospeed (με βατραχοπέδιλα και κρατώντας μόνο μια σανίδα), το  monoraft (με μονοθέσιο φουσκωτό σκάφος) και το ραπέλ, (διασχίζοντας τα φαράγγια με ειδικά σχοινιά) στα ποτάμια του Αλφειού, του Λούσιου και του Ερύμανθου. Στον Λάδωνα, από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της περιοχής, βρίσκεται το υδροηλεκτρικό φράγμα του ποταμού και η τεχνητή λίμνη 6.000 στρεμμάτων με το μεσαιωνικής κατασκευής «Κυράς το γεφύρι», όπως ονομάζεται, που είναι ορατό μόνο τους θερινούς μήνες.

Το προστατευόμενο φαράγγι του Λούσιου, τα Φαράγγια του Πάρνωνα με το δενδρόκεδρο (μοναδικό σε όλη την Ευρώπη), το φαράγγι της Λεπίδας, η Λίμνη Τάκα και το Σπήλαιο Κάψια, ένα από τα δέκα αξιολογότερα σπήλαια σε ολόκληρη την Ελλάδα, είναι από τα σημαντικότερα φυσικά αξιοθέατα της Αρκαδίας.

Tο πέρασμα από τη δράση στην απόλαυση γίνεται στο Μαντινειακό οροπέδιο και σε μία έκταση 7.000 στρεμμάτων, όπου καλλιεργείται η ιδιαίτερα δημοφιλής ποικιλία του μοσχοφίλερου, ενός από τα πιο αρωματικά ελληνικά κρασιά. Θεσπισμένη από το 1971 ως ζώνη Π.Ο.Π. η Μαντίνεια παράγει κρασί ονομασίας προέλευσης ανωτέρας ποιότητας στα χωριά Στενό, Αγιωργίτικα, Παρθένι, Νεοχώρι, Μηλιά, Αρτεμίσιο, Πικέρνι, Σάγκα, Νεστάνη Κάψια, Σιμιάδες. Εδώ ο επισκέπτης περνά από την επίσκεψη γνωστών οινοποιείων στην επίσκεψη μνημείων αρχαιολογικού και θρησκευτικού ενδιαφέροντος, όπως o μεγαλύτερος κλίβανος των προϊστορικών χρόνων που έχει ανασκαφεί ποτέ, η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Βαρσών του 11ου αιώνα, η Ιερά Μονή της Παναγίας Γοργοεπηκόου, με την περίφημη εικόνα της Παναγίας του Ευαγγελιστή Λουκά.

Με ξακουστές εθνικές γιορτές που τιμούν την απελευθέρωση της χώρας, όπως η Aπελευθέρωση της Τριπολιτσάς, η Έξοδος Παπαφλέσσα που γιορτάζεται στο Δυρράχι, η Μάχη του Βαλτετσίου, αλλά και εποχιακά φεστιβάλ που τιμούν τα προϊόντα και τις παραδόσεις του τόπου (Γιορτή του Καστάνου στην  Καστάνιτσα, Εμπορική Έκθεση Τεγέας, Παζάρι που οργανώνουν οι γυναίκες στην Καρύταινα, Πανελλήνιος Διαγωνισμός Δημοτικού Τραγουδιού στα Λαγκάδια, η Νύχτα των Αερόστατων το Πάσχα και το Φεστιβάλ Τσακωνιάς στο Λεωνίδιο, το Πολιτιστικό Καλοκαίρι του Δήμου Τρίπολης), η Αρκαδία προσφέρει στον επισκέπτη καθόλη τη διάρκεια του έτους ποικίλες διαδραστικές εκδηλώσεις.