Κάστρο Μουχλίου

Περιγραφή:

Στο δρόμο από Τρίπολη προς Αργολίδα, τέσσερα χιλιόμετρα μετά το χωριό Αχλαδόκαμπος, μπορεί κανείς να δει στο δεξί του χέρι ύψωμα με ερείπια από κάποιο οχυρό. Πρόκειται για το λόφο Μουχλί, όπου κατά τη βυζαντινή περίοδο δέσποζε φρούριο, μία από τις σημαντικότερες καστροπολιτείες της περιόδου. Στην περίοδο της ακμής του, μάλιστα, το κάστρο του Μουχλίου ήταν συγκρίσιμο με αυτά της Μοναμβασιάς και του Μυστρά.

Το κάστρο ιδρύθηκε στα τέλη του 13ου αιώνα από το στρατηγό Ανδρόνικο Ασάν και αποτελούσε σημαντικό κέντρο οργάνωσης του βυζαντινού στρατού. Ο πληθυσμός του αντιστάθηκε σθεναρά στους Τούρκους, το 1458 όμως υπέκυψαν στις πιέσεις τους και αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν. Από εκεί κι έπειτα οι κάτοικοι σιγά σιγά εγκατέλειψαν το κάστρο και εγκαταστάθηκαν στις γύρω περιοχές.

Η καστροπολιτεία περιβαλλόταν από τριπλό τείχος, ενώ μέσα στα τείχη της δέσποζε η Παναγία η Μουχλιώτισσα ή αλλιώς Παναγία του Μουχλίου, της οποίας σήμερα σώζονται κάποια ερείπια.

Το κάστρο του Μουχλίου, ένα από τα μεγαλύτερα φρούρια της Πελοποννήσου, αποτέλεσε κατά το Μεσαίωνα ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά και στρατιωτικά κέντρα του βυζαντινού στρατού. Εντοπίζεται λίγο έξω από το χωριό Αγιωργίτικα, στα όρια του νομού Αργολίδας και Αρκαδίας, στη νότια και νοτιοδυτική πλευρά του ομώνυμου υψώματος. Το κάστρο γνώρισε μεγάλη ακμή, δυστυχώς όμως δεν γλίτωσε από τις φθορές του χρόνου, κι έτσι σήμερα σώζεται σε ερειπιώδη κατάσταση.

Η καστροπολιτεία ιδρύθηκε το 1295 από το στρατηγό Ανδρόνικο Ασάν. Το 1458 πολιορκήθηκε έντονα από τους Τούρκους και οι κάτοικοί της, ύστερα από σθεναρή αντίσταση, αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν, όταν οι εισβολείς σταμάτησαν την υδροδότηση της πόλης. Η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς από το στρατό του Μωάμεθ Β’ του Πορθητή, αλλά αργότερα ξαναχτίστηκε.

Η καστροπολιτεία περιβαλλόταν από τριπλό τείχος: το χαμηλότερο προστάτευε τα ανάκτορα και τις εκκλησίες, το μεσαίο προστάτευε τις άνω συνοικίες ενώ το τρίτο περιέκλυε το κυρίως κάστρο. Από τις εκκλησίες ξεχώρισε αυτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γνωστή και ως Παναγία του Μουχλίου ή Μουχλιώτισσα, η οποία πιθανότατα ανεγέρθηκε το 1281 μ.Χ. Από αυτήν σώζονται κάποιες κολόνες και ίχνη από αγιογραφίες.

Γύρω από το κάστρο του Μουχλίου συγκεντρώθηκε μία πληθώρα θρύλων και λαϊκών παραδόσεων. Κάποιοι αναφέρουν ήχους καμπάνας και ψαλμωδίες να ακούγονται από την ερειπωμένη καστροπολιτεία σε περιόδους θρησκευτικών εορτασμών. Αρκετά διαδεδομένη είναι η ιστορία που αναφέρει την ύπαρξη τριών δεξαμενών στο υπέδαφος της πόλης, μία με νερό, μία με φίδια και μία με χρυσάφι. Η ιστορία μάλλον δημιουργήθηκε για να αποτρέψει τυχόν ανεπιθύμητους που ήθελαν να κάνουν ανασκαφές στην περιοχή για διάφορους προσωπικούς τους λόγους.

Το κάστρο του Μουχλίου, ένα από τα σημαντικότερα της περιοχής της Πελοποννήσου, δυστυχώς σήμερα δεν σώζεται σε καλή κατάσταση. Μπορεί πάντως κανείς να το προσεγγίσει σχετικά εύκολα· ανάμεσα στα ερείπιά του θα βιώσει έστω και φευγαλέα το μεγαλείο μιας περασμένης, ένδοξης εποχής.