Ιερά Μονή Μεγάλου Σπηλαίου

Περιγραφή:

Σε απόσταση 11 χιλιομέτρων βορειανατολικά των Καλαβρύτων βρίσκεται η Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου, κολλημένη στη γυμνή, κατακόρυφη, δυτική πλευρά του Χελμού, σε υψόμετρο 900 μέτρα, κρέμεται πάνω από την απότομη χαράδρα του Βουραϊκού.

Ιδρυτές της Μονής είναι οι Θεσσαλονικείς μοναχοί Συμεών και Θεόδωρος, οι οποίοι αφού μόνασαν στο Άγιο Όρος και προσκύνησαν στα Ιεροσόλυμα και στο Σινά, με τη βοήθεια της βοσκοπούλας Ευφροσύνης ανακάλυψαν στο απρόσιτο σπήλαιο την εικόνα της Παναγίας. Η παράδοση θέλει την εικόνα να είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Τότε το 362, η Μονή πήρε την πρώτη της μορφή, και θεωρείται η αρχαιότερη μονή της Ελλάδας. Ο αρχικός ναός σωζόταν μέχρι το 1934, οπότε και καταστράφηκε από φωτιά όμως οικοδομήθηκε νέος το 1937. Στην πορεία της η Μονή έχει υποστεί καταστροφές αρκετές φορές, το 840, το 1400 αλλά και το 1640.

Το 1943 τα γερμανικά στρατεύματα λεηλάτησαν το μοναστήρι και εκτέλεσαν 16 άτομα, επισκέπτες και μοναχούς. Επιπλέον εκτελέστηκαν 9 μοναχοί στη θέση Ψηλός Σταυρός. Μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς οικοδομήθηκαν νέα κτίρια.

Το συγκρότημα της Μονής είναι οκταώροφο και το καθολικό της είναι σκαμμένο στο βράχο. Πρόκειται για ναό σταυροειδή εγγεγραμμένο, με δύο νάρθηκες. Ο κύριος ναός έχει τοιχογραφίες του 1653 και του 19ου αιώνα, ξυλόγλυπτο τέμπλο και αξιόλογα μαρμαροθετήματα.

Η Μονή διαθέτει περισσότερους από 3.000 τόμους βιβλίων, σπάνια ευαγγέλια, περγαμηνές, ένα σπάνιο λάβαρο, εικόνες μεγάλης αξίας, πολύτιμους σταυρούς και άλλα πολλά κειμήλια.