Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4

Περιγραφή:

Με αφετηρία τα Πυρηναία Όρη, το Ευρωπαϊκό Ορειβατικό Μονοπάτι Ε4 διασχίζει κατά μήκος την ηπειρωτική Ελλάδα για να καταλήξει στην Κύπρο. Η διαδρομή του μονοπατιού στη Νότια Ελλάδα ξεκινά από την Κόρινθο και, μέσω της Τρίπολης, εισέρχεται στη Λακωνία, διασχίζει τον Πάρνωνα, τη Σπάρτη και το Μυστρά ανηφορίζει στις πλαγιές του Ταΰγετου και καταλήγει στο Γύθειο. Η διαδρομή ακολουθεί την πορεία Άγιος Πέτρος – Καρυές – Βρέσθενα – Θεολόγος – Σπάρτη – Μυστράς – Μονή Φανερωμένης – Αναβρυτή –- Λακώματτα – Καταφύγιο Ταΰγετου – Πενταυλοί – Άγιος Δημήτριος – Άρνα – Ρέμα Αγίας Μαρίνας – Μονή Παναγιάς Γιάτρισσας- Καστάνια – Γύθειο. Μέσω του χωριού Κάψια στην Τρίπολη, το μονοπάτι εισέρχεται στο χωριό Καρυές στις πλαγιές του Πάρνωνα και διασχίζοντας το δάσος καταλήγει στα Βρέσθενα. Μέσω της Σπάρτης το μονοπάτι οδηγεί στην καστροπολιτεία του Μυστρά με τις βυζαντινές εκκλησιές και τα πετρόχτιστα στενά.

Με τη θέα του Ταΰγετου να μας συντροφεύει, μετά από 7 ώρες πεζοπορία, οδηγούμαστε στην Αναβρυτή και το στο ορειβατικό καταφύγιο του Ταϋγέτου που προσφέρεται για διανυκτέρευση. Μέσα από δασικούς δρόμους και άφθονες πηγές, καταλήγουμε στους Πενταυλούς, μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους που αποτελεί συνέχεια του φαραγγιού του Ανακώλου. Κοντά στον ποταμό, με την χαράδρα, τα παλιά γεφύρια και τους παραδοσιακούς νερόμυλους η διαδρομή συνεχίζει στην Άρνα και την περίφημη Μονή Παναγίας Γιάτρισσας για να καταλήξει στην Καστάνια. Από εδώ, το μονοπάτι διασχίζει παραδοσιακούς οικισμούς, σπήλαια, δάση, λόφους, πηγές και ρεματιές μέχρι να φτάσει στο Γύθειο. Στην πορεία του το Ε4 διασταυρώνεται με το εθνικό μονοπάτι Ε32 και πολλά ακόμη τοπικά μονοπάτια προς τις κορυφές του Πάρνωνα και του Ταΰγετου, αλλά και δασικές περιοχές, σημαντικές βυζαντινές μονές και παραδοσιακούς οικισμούς.

Παρότι η διαδρομή του Νότιου τμήματος θεωρείται εύκολη είναι προτιμότερο να τη διασχίσει κανείς την Άνοιξη και το Φθινόπωρο πάντα συνοδεία καλού ορειβατικού εξοπλισμού. Οι ταμπέλες και τα σημάδια του Ε4 ξεχωρίζουν από το συνδυασμό των χρωμάτων τους σε κίτρινο και μαύρο. Το μονοπάτι τελεί υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ορεινής Πεζοπορίας και στο τμήμα της χώρας μας έχει σχεδιαστεί και σηματοδοτηθεί από την Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας - Αναρρίχησης.

Με αφετηρία τα Πυρηναία Όρη στην Ισπανία, το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Μεγάλων Διαδρομών Ε4 περνά από τις Άλπεις και φθάνει στην Ελλάδα μέσω της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Από την οροσειρά της Πίνδου διασχίζει κατά μήκος την ηπειρωτική Ελλάδα και τα όρη της Πελοποννήσου για να καταλήξει στην Κρήτη και από εκεί στην Κύπρο. Η διαδρομή του μονοπατιού στην Ελλάδα χωρίζεται σε τρία τμήματα, το Βόρειο,το Μεσαίο και το Νότιο.Το τελευταίο,ξεκινώντας από το Διακοφτό διέρχεται, μέσω της Τρίπολης στη βόρεια Λακωνία, διασχίζει το διευρυμένο δήμο Γυθείου κι από εκεί, έχοντας διασχίσει 300 χμ πεζοπορίας. Από εκεί μέσω άλλου μονοπατιού καταλήγει στο ακρωτήριο Ταίναρο, το νοτιότερο ηπειρωτικό σημείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το τμήμα του Ε4 στο νομό Λακωνίας περνά από παραδοσιακούς οικισμούς, τοπία μοναδικής ομορφιάς και σημαντικούς βιότοπους προφέροντας μοναδικές εμπειρίες σε κάθε φυσιολάτρη. Λόγω του ήπιου κλίματος της Πελοποννήσου η διαδρομή του Νότιου τμήματος θεωρείται πολύ πιο εύκολη από τη βόρεια και μπορεί να περπατηθεί όλες τις εποχές του έτους. Ωστόσο οι καλύτερες εποχές για να διασχίσει κανείς το μονοπάτι είναι η άνοιξη και το φθινόπωρο. Για τη διάσχιση του μονοπατιού απαιτείται καλός ορειβατικός εξοπλισμός, σακίδια, παγούρια για νερό, αδιάβροχα ρούχα, πουλόβερ, φακός, υπνόσακος και σκηνή.

Οι ταμπέλες του Ε4 αναρτούνται επάνω σε στύλους της ΔΕΗ και ξεχωρίζουν από το συνδυασμό των χρωμάτων τους σε κίτρινο και μαύρο. Κιτρινόμαυρα είναι και τα σημάδια που σηματοδοτούν το μονοπάτι σε πέτρες και βράχια. Το Ε4 τελεί υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ορεινής Πεζοπορίας (E.W.V.) και έχει σχεδιαστεί και σηματοδοτηθεί από τηνΕλληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας – Αναρρίχησης. Στο τμήμα του μονοπατιού που ξεκινά και καταλήγει στο ορειβατικό καταφύγιο του Ταΰγετου υπεύθυνος είναι ο Ε.Ο.Σ Σπάρτης. Στο τμήμα της Λακωνίας η διαδρομή του Ε4 ακολουθεί την πορεία Άγιος Πέτρος - Καρυές – Βρέσθενα – Θεολόγος – Σπάρτη – Μυστράς – Μονή Φανερωμένης - Αναβρυτή –- Λακώματτα – Καταφύγιο Ταΰγετου – Πενταυλοί – Άγιος Δημήτριος - Άρνα – Ρέμα Αγίας Μαρίνας – Μονή Παναγιάς Γιάτρισσας- Καστάνια – Γύθειο.

Άγιος Πέτρος – Καρυές – Βρέσθενα Η διάσχιση του Ε4 στην περιοχή της Λακωνίας ξεκινά από τον Άγιο Πέτρο, και μέσα από δασικό δρόμο, εισέρχεται μετά από 10 χμ. στο χωριό Καρυές. Από εδώ μπορείς να περιπλανηθείς στα μονοπάτια του Πάρνωνα μέχρι την κορυφή του, στα 1935 μέτρα υψόμετρο. Από τις Καρυές μετά από 2.30 περίπου ώρες διαδρομή μέσα από το δάσος, το μονοπάτι καταλήγει στα Βρέσθενα όπου η διανυκτέρευση γίνεται σε σκηνή. Κοντά στα Βρέσθενα υπάρχει η Ιερά Μονή Αγίων Αναργύρων ενώ ολόκληρη η περιοχή εμπίπτει στην Οικολογικό Πάρκο του Πάρνωνα. Τα γύρω χωριά προσφέρουν ένα πλούσιο δίκτυο πεζοπορικών μονοπατιών με μεγάλες, γραφικές διαδρομές.

Βρέσθενα – Θεολόγος – Σπάρτη – Μυστράς Από τα Βρέσθενα το μονοπάτι οδηγεί στο χωριό Θεολόγος και μετά 2 χμ. ασφαλτόδρομου στη Σπάρτη όπου θα βρεις πλήθος από καταλύματα για διανυκτέρευση. Από το τέλος της Λεωφόρου Λυκούργου στη Σπάρτη, ακολουθώντας την κατεύθυνση προς Καλαμάτα ή Μυστρά, σε λιγότερο από μίας ώρα διαδρομή συναντά τις πρώτες κατοικίες της βυζαντινής Καστροπολιτείας που είναι χτισμένη σε υψόμετρο 320 μέτρων. Από εδώ, μέσα από πετρόχτιστα σοκάκια και την παχιά σκιά των δέντρων απολαμβάνεις τη θέα του Ταΰγετου και του Μυστρά, προμηθεύεσαι πόσιμο νερό από τις δύο πηγές και συναντιέσαι με έναν παραδοσιακό νερόμυλο και το μεταβυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα.

Μυστράς – Μονή Φανερωμένης – Αναβρυτή – Λακκώματα Διασχίζοντας τη ρεματιά της Λαγκάδας, φτάνουμε στη Μονή Φανερωμένης και στη συνέχεια στην Αναβρυτή στα 790 μέτρα υψόμετρο. Η διαδρομή διαρκεί 2.30 περίπου ώρες. Από την Αναβρυτή ξεκινούν πλήθος άλλα πανέμορφα τοπικά μονοπάτια ενώ υπάρχει κοινοτικός ξενώνας για διανυκτέρευση. Από εδώ μέσα από μια εκπληκτικής ομορφιάς διαδρομή που διασχίζει καλλιεργούμενες εκτάσεις και ορεινά δάση κατευθυνόμαστε προς τα Λακκώματα σε υψόμετρο 1280 μέτρων όπου υπάρχει και κέντρο πληροφόρησης. Το κομμάτι αυτό της διαδρομής διαρκεί 2 ώρες και 45 λεπτά και μπορεί να πραγματοποιηθεί και με αυτοκίνητο.

Λακκώματα – Ορειβατικό Καταφύγιο Ταΰγετου Από τα Λακκώματα ανηφορίζουμε προς το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. Σπάρτης που συναντάμε σε υψόμετρο 1.550 μέτρων μετά από τρεις ώρες πεζοπορία. Στη διαδρομή συναντάμε πηγές για στάσεις και προμήθεια νερού ενώ το καταφύγιο προσφέρεται για διανυκτέρευση. Εδώ το μονοπάτι διασταυρώνεται με πλήθος από τοπικά μονοπάτια ενώ από το σημείο αυτό οι πεπειραμένοι ορειβάτες μπορούν να συνεχίσουν την πεζοπορία τους ως τον Προφήτη Ηλία, την κορυφή του Ταΰγετου στα 2.400 μέτρα υψόμετρο.

Ορειβατικό Καταφύγιο Ταΰγετου – Πενταυλοί – Άγιος Δημήτριος – Άρνα Με αφετηρία το Καταφύγιο, το Ε4 διασχίζει μέσα από δασικούς δρόμους αστείρευτης ομορφιάς, τη δασική περιοχή των Πενταυλών με τις πέντε πηγές που αναβλύζουν νερά μέσα από τα βράχια, για να καταλήξει μετά από δύο περίπου ώρες στον Άγιο Δημήτριο που βρίσκεται στα 1490 μέτρα υψόμετρο. Από εκεί μετά από τρεισήμισι ώρες διαδρομή κατηφορίζουμε στην Άρνα (780 μ. υψόμετρο) με τη χαράδρα, τα παλιά γεφύρια και τους παραδοσιακούς νερόμυλους κοντά στον ποταμό.

Άρνα – Ρέμα Αγίας Μαρίνας – Μονή Παναγιάς Γιάτρισσας – Καστάνια Από την Άρνα διασχίζουμε τη ρεματιά της Αγίας Μαρίνας (580 μέτρα υψόμετρο) και σε τρεισήμισι ώρες οδηγούμαστε στη Μονή της παναγίας της Γιάτρισσας στα 1000 μέτρα υψόμετρο. Διανυκτερεύουμε στην Καστάνια που προσεγγίζουμε μετά από μιας ώρας διαδρομή.

Καστάνια – Γύθειο Το τελευταίο τμήμα της διαδρομής περιβάλλεται από δάση, λόφους, πηγές, σπήλαια και ρεματιές. Διασχίζοντας τους οικισμούς Βαρδούνια, Δεσφίνα, Αχουματά, Πλάτανος και Αγ. Βασίλειος φτάνουμε στον τελικό σταθμό μας, το Γύθειο όπου υπάρχουν πλήθος από ξενοδοχεία και εστιατόρια. Κοντά στην περιοχή βρίσκεται και το περίφημο δάσος της Βασιλικής που προσφέρει πεζοπορικές διαδρομές μοναδικής ομορφιάς.