Αρχαιολογικός Χώρος Νεμέας

Αρχαιολογικός Χώρος Νεμέας

Η Νεμέα είναι ένας τόπος δεμένος ποικιλοτρόπως με μύθους και παραδόσεις. Έγινε «διάσημη» από τους άθλους του Ηρακλή, όταν ο ημίθεος ήρωας, εξόντωσε εδώ το φοβερό λιοντάρι της Νεμέας. Το περίφημο λιοντάρι ήταν ένα τρομερό σε δύναμη, οργή και όγκο ζώο, το οποίο ζούσε σε μία σπηλιά στο όρος Τρητόν. Ο Ηρακλής εγκλώβισε το κτήνος και κατόπιν το σκότωσε χρησιμοποιώντας το ρόπαλό του και τα ίδια του τα χέρια.

Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται στους πρόποδες των αρκαδικών βουνών, σε υψόμετρο 333 μέτρων. Η θέση της και οι κλιματικές συνθήκες προφανώς αποτέλεσε το λόγο που εδώ διεξάγονταν οι πανελλήνιοι αγώνες των Νέμεων. Η περιοχή παρέμενε ακατοίκητη καθώς το χειμώνα μετατρεπόταν σε έλος, το καλοκαίρι όμως ήταν το ιδανικό τοπίο άθλησης. Αναμφίβολα το σημαντικότερο από τα αξιοθέατα της Νεμέας είναι ο ναός του Δία και το Στάδιο. Καθώς στη Νεμέα δεν υπήρχαν κάτοικοι, οι αγώνες διεξάγονταν υπό την επίβλεψη των κοντινών Κλεωνών, τελικά όμως το Άργος επιβλήθηκε όλων.

Αρχαιολογικός Χώρος Νέμεα

Αρχαιολογικός Χώρος Νεμέας

Στη Νεμέα αποφάσισαν να σταθμεύσουν και οι επτά Αργείοι στρατηγοί, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας τους προς τη Θήβα (Επτά επί Θήβας). Ο μύθος θέλει οι επτά στρατηγοί να ζητούν από μια παραμάνα νερό. Όμως εκείνη δεν φύλαγε κάποιο τυχαίο παιδί. Η νεαρή γυναίκα κρατούσε στα χέρια της το γιο του βασιλιά της πόλης, τον Οφέλτη. Άφησε τον μικρό σε λίκνο από άγριο σέλινο για να φέρει νερό τους στρατηγούς και τότε ένα φίδι δάγκωσε θανάσιμα το μικρό Οφέλτη. ΟΙ στρατηγοί για να εξευμενίσουν τους Θεούς, ίδρυσαν τους αγώνες. Έτσι γεννήθηκαν τα Νέμεα, οι Αργείοι τιμούν με αγώνες νεκρικούς το βρέφος και δίνουν στους νικητές στεφάνι από αγριοσέληνο.

Αδιαφιλονίκητα ο ναός του Διός δεσπόζει στην εύφορη πεδιάδα. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι η θέση του, στο κέντρο του τεμένους, όπως ακριβώς στην Ολυμπία και τους Δελφούς. Ο ναός έχει χτιστεί με πωρόλιθο τον 4ο π.Χ. αιώνα στη θέση πιθανόν αρχαϊκού ναού. Αποτελείται από επιμήκη σηκό με πρόναο και άδυτο Η θεμελίωη του ναού έχει μήκος περίπου 44,5 μέτρα και πλάτος περίπου 22 μέτρα. Οι κίονες έχουν ύψος περίπου 10 μέτρα και ακόμη στέκουν επιβλητικοί στο νεμεατικό πεδίο. Οι κίονες του πτερού ήταν δωρικοί, έξι στις πλευρές ανατολική και δυτική και δώδεκα στις πλευρές βόρεια και νότια. Επίσης σώζεται η θεμελίωση στενόμακρου βωμού στα ανατολικά του ναού. Κατά την παλαιοχριστιανική εποχή οι περισσότεροι από τους 36 κίονες του ναού αποσυναρμολογήθηκαν. Οι πρόσφατες προσπάθειες ανοικοδόμησης έχουν καταφέρει πλέον να στέκουν 9 από αυτούς.

Ανατολικά του ναού βρίσκεται ο στενόμακρος βωμός του Δία, παρόμοιος μόνο με αυτό του Ποσειδώνα στα Ίσθμια. Βόρεια του ναού, αποκαλύφθηκε μικρό κτήριο, όριο της πλατείας Επιπολά. Η νότια πλευρά της πλατείας οριζόταν από μια σειρά κτηρίων, τους Οίκους. Κατασκευασμένοι, πρώτη φορά στο πρώτο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. Υπό μια έννοια ήταν τα «περίπτερα» των αντιπροσωπειών που έστελναν οι πόλεις-κράτη και πρόσφεραν τροφή και στέγη σε όσους συμμετείχαν στην τέλεση των Αγώνων. Κατά μήκος της νότιας πλευράς του ναού του Δία, βρίσκονται λείψανα δύο μεγάλων κτισμάτων. Το ανατολικό ήταν Ξενώνας, για τους αθλητές.

Το Στάδιο, όπου κάθε δύο χρόνια γίνονταν οι αγώνες προς τιμήν του Οφέλτη, κατασκευάσθηκε στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. στο πλαίσιο του προγράμματος αναγεννήσεως του Ιερού. Γύρω στο 270 π.Χ., οι αγώνες μεταφέρθηκαν στο Άργος, παρόλο που ο Άρατος ο Σικυώνιος το 235 π.Χ. επιχείρησε την επιστροφή των αγώνων στη Νεμέα. Μετά από ένα διάστημα, κατά το οποίο γίνονταν εναλλάξ στη Νεμέα και στο Άργος, οι αγώνες μεταφέρθηκαν οριστικά στο Άργος. Σήμερα έχει πλέον γίνει αναστήλωση της Θόλου της στοάς του Σταδίου.

Το Στάδιο έχει απόσταση περίπου 180 μέτρων κι έχει χτιστεί στο καλύτερο σημείο της κοιλάδας με καταπληκτική θέα στον κάμπο και χωρητικότητα 40.000 θεατών. Δημιουργήθηκε από τη διαμόρφωση μιας φυσικής χαράδρας Οι ανασκαφές έγιναν κατά τα έτη 1974-81 από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας) υπό τη διεύθυνση του καθηγητή St. Miller. Ο στίβος του έχει συνολικό μήκος 178 μέτρα και πλαισιωνόταν από λίθινο αγωγό, ο οποίος κατά διαστήματα εμφανίζει λίθινες λεκάνες όπου συγκεντρωνόταν το πόσιμο νερό. Στη νότια πλευρά του σταδίου υπάρχει η λίθινη αφετηρία. Οι αθλητές και οι κριτές, αφού προετοιμάζονταν στο Αποδυτήριο, ένα απλό ορθογώνιο κτίσμα με εσωτερική κιονοστοιχία στα δυτικά, εισέρχονταν στο Στάδιο από θολωτή στοά. Οι θεατές κάθονταν σε πρόχειρα βαθμιδωτά επίπεδα, λαξευμένα στο μαλακό πέτρωμα, ενώ κάθε δύο, τρεις σειρές μεταξύ αφετηρίας και στοάς υπήρχαν λίθινα καθίσματα.